Trong trường học, “Dân vận khéo” không bắt đầu từ những việc lớn lao, mà bắt đầu từ cách nhà trường lắng nghe phụ huynh, gần gũi học sinh, công khai trong quản lý, dân chủ trong bàn bạc và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Với Trường Tiểu học Phúc Ninh, xã Xuân Vân, tỉnh Tuyên Quang, dân vận khéo là làm sao để mỗi chủ trương của ngành, của địa phương khi triển khai đến trường học đều được cán bộ, giáo viên, phụ huynh và nhân dân hiểu, đồng thuận và cùng tham gia.
Năm học 2025 - 2026, Trường Tiểu học Phúc Ninh có 02 điểm trường, 19 lớp với 505 học sinh. Toàn trường có 31 cán bộ quản lý, giáo viên; 219 học sinh là người dân tộc thiểu số, chiếm 43,4%; 16 học sinh khuyết tật học hòa nhập. Quy mô trường lớp không lớn, nhưng địa bàn có điểm trường lẻ, điều kiện học tập của một bộ phận học sinh còn khó khăn, trình độ nhận thức của học sinh không đồng đều. Vì vậy, nếu chỉ quản lý bằng mệnh lệnh hành chính thì khó tạo chuyển biến bền vững. Nhà trường xác định phải lấy tuyên truyền, vận động, nêu gương và phối hợp làm phương thức chủ yếu.
Ngay từ đầu năm học, nhà trường tổ chức quán triệt nhiệm vụ năm học đến toàn thể cán bộ, giáo viên; công khai kế hoạch giáo dục, kế hoạch dạy học, các hoạt động trọng tâm và những nội dung cần phối hợp với phụ huynh. Các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch phù hợp với từng khối lớp, từng nhóm học sinh; giáo viên chủ nhiệm nắm chắc hoàn cảnh, năng lực, tâm lý của từng em để có cách hỗ trợ phù hợp. Những việc tưởng nhỏ như nhắc học sinh đi học đều, trao đổi kịp thời với phụ huynh, động viên học sinh còn rụt rè, giúp học sinh khuyết tật hòa nhập với lớp học chính là những việc dân vận thiết thực trong môi trường giáo dục.
Một điểm nổi bật trong cách làm của nhà trường là phát huy vai trò phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội. Đối với học sinh dân tộc thiểu số, học sinh ở điểm trường lẻ, giáo viên không chỉ dạy chữ mà còn kiên trì hỗ trợ tiếng Việt, rèn kỹ năng học tập, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ. Điểm trường An Lạc có tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao, điều kiện cơ sở vật chất còn khó khăn, nên việc vận động học sinh ra lớp, duy trì sĩ số, nâng cao chuyên cần luôn được nhà trường chú trọng. Mỗi lần giáo viên đến gần hơn với phụ huynh, lắng nghe khó khăn của gia đình, giải thích rõ trách nhiệm và quyền lợi của học sinh, niềm tin giữa nhà trường với nhân dân lại được củng cố thêm.
Cùng với công tác vận động duy trì nền nếp, nhà trường coi nâng cao chất lượng giáo dục là thước đo quan trọng của dân vận khéo. Năm học 2025 - 2026, 19/19 lớp thực hiện học 2 buổi/ngày. Buổi học thứ hai được tổ chức linh hoạt để củng cố kiến thức, phụ đạo học sinh còn hạn chế, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, tăng cường hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng sống, STEM, văn hóa, nghệ thuật và thể thao. Khi phụ huynh thấy con em được quan tâm, tiến bộ từng ngày, phụ huynh sẽ tin tưởng và đồng hành nhiều hơn với nhà trường.
Nhà trường cũng chú trọng đổi mới phương pháp dạy học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Giáo viên tăng cường hoạt động nhóm, trò chơi học tập, thực hành, trải nghiệm, khuyến khích học sinh nêu ý kiến, hợp tác và vận dụng kiến thức vào cuộc sống. Công tác kiểm tra, tư vấn chuyên môn được thực hiện thường xuyên; sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp. Qua đó, chất lượng dạy và học từng bước được nâng lên, kỷ cương chuyên môn được giữ vững.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, Trường Tiểu học Phúc Ninh vận động đội ngũ giáo viên chủ động học tập, thay đổi cách làm. Nhà trường triển khai học bạ số tại 19/19 lớp, 100% cán bộ, giáo viên sử dụng chữ ký số chuyên dùng; nền tảng học tập trực tuyến Khan Academy được triển khai đến 100% học sinh. Giáo viên khai thác học liệu số, bài giảng điện tử, màn hình tương tác, các nền tảng trực tuyến và một số công cụ hỗ trợ thiết kế bài giảng, kiểm tra, đánh giá. Những đổi mới này không chỉ phục vụ quản lý mà còn giúp phụ huynh theo dõi, phối hợp, đồng hành tốt hơn trong quá trình học tập của con em.
Phong trào “Dân vận khéo” ở nhà trường còn được thể hiện qua việc xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện. Các nội dung giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa học đường, phòng chống tai nạn thương tích, an toàn giao thông, phòng chống đuối nước, phòng chống bạo lực học đường, phòng chống xâm hại trẻ em được lồng ghép trong sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động trải nghiệm và tuyên truyền chuyên đề. Học sinh được rèn kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sử dụng mạng an toàn, ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp, bảo vệ cây xanh và ứng xử văn minh.
Sự đồng thuận đó đã tạo nên kết quả cụ thể. Cuối năm học 2025 - 2026, toàn trường có 478/490 học sinh hoàn thành chương trình lớp học, đạt 97,5%; 114/114 học sinh hoàn thành chương trình tiểu học, đạt 100%; 140 học sinh được khen thưởng, trong đó 81 học sinh hoàn thành xuất sắc và 59 học sinh tiêu biểu hoàn thành tốt trong học tập, rèn luyện. Học sinh tích cực tham gia các sân chơi trí tuệ, giao lưu, văn nghệ, thể thao; nhiều em đạt giải ở cấp trường, cấp cụm, cấp tỉnh. Đây là kết quả của quá trình kiên trì vận động, phối hợp và đồng hành giữa nhà trường, gia đình, địa phương.
Trong xây dựng cơ sở vật chất, nhà trường tiếp tục nhận được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và ngành giáo dục. Năm học 2025 - 2026, nhà trường được đầu tư 12 phòng học kiên cố, được cấp kinh phí mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu lớp 5 và thiết bị dùng chung. Dù vẫn còn thiếu phòng chức năng, phòng học bộ môn, sân chơi và một số hạng mục phụ trợ, nhưng sự quan tâm đầu tư đã tạo thêm niềm tin, động lực để đội ngũ nhà giáo và phụ huynh cùng chung tay chăm lo cho học sinh.
Từ thực tiễn triển khai, Trường Tiểu học Phúc Ninh rút ra một số kinh nghiệm: muốn dân vận trong trường học hiệu quả, trước hết cán bộ quản lý và giáo viên phải gương mẫu, nói đi đôi với làm; mọi chủ trương liên quan đến học sinh và phụ huynh phải được công khai, giải thích rõ ràng; việc phối hợp với gia đình, thôn bản, địa phương phải thường xuyên, chân thành; kết quả giáo dục phải được thể hiện bằng sự tiến bộ của học sinh. Khi nhà trường làm thật, nói rõ, lắng nghe và chia sẻ, nhân dân sẽ tin, phụ huynh sẽ đồng hành, học sinh sẽ được hưởng lợi.
Trong thời gian tới, Trường Tiểu học Phúc Ninh tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo” gắn với thực hiện Nghị quyết Đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 và nhiệm vụ đổi mới giáo dục. Nhà trường tiếp tục xây dựng đội ngũ nhà giáo trách nhiệm, nhân ái, sáng tạo; quan tâm học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh dân tộc thiểu số, học sinh khuyết tật; phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và chính quyền địa phương để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, chất lượng. Dân vận khéo trong trường học, suy cho cùng, chính là làm cho mỗi ngày đến trường của học sinh trở thành một ngày được yêu thương, được học tập và được trưởng thành.
Tác giả: Nguyễn Thị Minh Hồng
Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phúc Ninh, xã Xuân Vân, tỉnh Tuyên Quang
